Justitie. Menselijk en rechtvaardig.

EU-voorzitterschap

Gedurende het tweede semester van 2010 zal ons land het voorzitterschap waarnemen van de Europese Unie. Dit vergt veel extra inspanningen. In onze huidige samenleving neemt de internationalisering immers een steeds grote dimensie aan, wat uiteraard ook een enorme invloed heeft op de werking van Justitie. Dit voorzitterschap vereist vandaag al een grotere
aanwezigheid op de verscheidene internationale bijeenkomsten; het wordt immers ook nu al voorbereid in samenwerking met de huidige voorzitter en het voorzitterschap van het eerste semester van 2010.

Een belangrijke uitdaging

Allereerst omdat de werkzaamheden van de EU in deze sector worden gestuurd door meerjarenplannen en omdat in 2009 een nieuw programma wordt ingevoerd voor de vijf komende jaren: het Stockholmprogramma. België zal deel uitmaken van een trio–voorzitterschap dat verantwoordelijk zal zijn voor de uitvoering van het Stockholm-programma.

Vervolgens omdat de inwerkingtreding van het verdrag van Lissabon, dat eind 2009 of begin 2010 zal plaatsvinden, een zeer belangrijke impact zal hebben,in het bijzonder op het vlak van strafrechtspleging. De nieuwe algemene regel inzake de besluitvormingsprocedure, die het Europees Parlement en de Raad op gelijke voet plaatst, vormt een grote wijziging die een belangrijke impuls zal geven aan de verdere ontwikkelingen van de Europese justitiële
ruimte.

In dit scenario worden de hervormde werkmethodes in de Raad doorgevoerd in overeenstemming met de nieuwe bepalingen zowel wat betreft de organisatie, de werkverdeling als de verschillende toepasselijke procedures.

Prioriteiten voor het Belgische voorzitterschap

De Belgische prioriteiten inzake burgerlijk recht en strafrecht zullen in de lijn moeten liggen van de
voornoemde context. Wat het burgerlijke recht betreft zal vooreerst aandacht worden besteed:

  • aan het voorstel voor een verordening betreffende de bevoegdheid, het toepasselijk recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen en authentieke aktes op het gebied van erfopvolging en betreffende de instelling van een Europees erfrechtverklaring (voorstel reeds ingediend door de Europese commissie);
  • aan een voorstel met het oog op de wijziging van de verordening n° 44/2001, Brussel I genoemd, over de bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken;
  • aan een voorstel op vlak van de huwelijksvermogensstelsels.

Aandacht zal gaan naar het versterken van de effectiviteit van de uitvoering van gerechtelijke beslissingen: de Europese burger moet de zekerheid kunnen hebben dat de juridische beslissing die hij heeft verkregen in een Lidstaat daadwerkelijk kan worden uitgevoerd in alle andere Lidstaten. Ander onderwerp van studie is de verbetering van de
wetgeving op vlak van de invordering van schuldvorderingen.

Enkele prioriteiten van het Belgische Voorzitterschap op strafrechterlijk vlak:

  • de uitvoering van de aanvragen van de juridische overheden met het oog op het verzamelen van bewijsstukken in het
    buitenland, wat momenteel wordt gerealiseerd door middel van internationale rogatoire commissies. In dit opzicht is de
    toepassing van het principe van wederzijdse erkenning bedoeld om de samenwerking tussen de Lidstaten te vergemakkelijken zoals dit reeds het geval was inzake uitlevering met het goedkeuren van een Europees aanhoudingsbevel.
  • de regionale samenwerking tussen de juridische overheden. Op basis van de ervaring van België en haar buurlanden, lijkt het in feite belangrijk om dit type van samenwerking te bevorderen via een uitwisseling van ervaring en good practices tussen de lidstaten van de EU.
  • de doeltreffende toepassing van de wetgevende instrumenten die goedgekeurd werden op Europees niveau en de begeleiding
    van deze toepassing, in het bijzonder op het vlak van de uitvoering van alternatieve straffen dan gevangenisstraffen.

Continuïteit van de ondernemingen

Sinds 1 april 2009 is de nieuwe wet op de continuïteit van de ondernemingen van kracht. Deze wet geeft ondernemingen bijkomende instrumenten om het hoofd te bieden aan de moeilijkheden waarin ze zich eventueel bevinden. Tijdens het Belgisch Voorzitterschap van de Europese Unie wordt aan dit nieuw wettelijk instrument een seminarie gewijd.