Geïnterneerden

Geïnterneerden:  introductie van de drietrapszorg

De internering is een beveiligingsmaatregel ten aanzien van de maatschappij, die tezelfdertijd de therapeutische zorg ten aanzien van de geïnterneerde beoogt.

Op dit ogenblik zijn er in België meer dan drieduizend geïnterneerden. Iets meer dan duizend (10% van de gevangenispopulatie) verblijven in een penitentiaire inrichting. De anderen verblijven in instellingen voor sociaal verweer of op andere locatie in het externe zorgcircuit (intensieve behandelingsunit, psychiatrisch verzorgingstehuis, beschut wonen, een gespecialiseerd therapeutisch centrum of een ambulante begeleiding).

In de beleidsnota 2008 besteedden we uitgebreid aandacht aan de situatie van de geïnterneerden. In samenspraak met de federale minister van Volksgezondheid en de bevoegde ministers van de gemeenschappen en de gewesten, vinden we het dringend nodig het lot van de geïnterneerden te verbeteren. Dat kan door het interneringsysteem op een niveau te brengen dat een moderne rechtstaat waardig is.

We gewagen van een drietrapszorg:

1 acties in de eigen strafinrichtingen,
2 de bouw van nieuwe centra en
3 de doorstroming naar het externe zorgcircuit.

De acties die we ondernemen, hebben betrekking op de toestand en de werking in de eigen strafinrichtingen, op de doorstroming van geïnterneerden vanuit de strafinrichting naar het externe zorgcircuit en, door de noodzaak aan een grotere capaciteit, op de bouw van forensische psychiatrische centra (FPC’s).

In de strafinrichtingen is de screening van de populaties beëindigd. Een werkgroep analyseert de resultaten ervan. De werkgroep is samengesteld uit vertegenwoordigers van de FOD Volksgezondheid, de FOD Justitie, de bevoegde administratie van de gemeenschappen en gewesten, en specialisten uit het werkveld. De studie is belangrijk voor verdere afspraken over de behoeften (met het oog op de bouw van de voormelde FPC’s) en voor de organisatie van de doorstroming naar de externe zorgcircuits.

De selectie van de zorgcoördinatoren is bijna rond en tegen begin 2009 zullen ze operationeel zijn. Tegelijkertijd recruteren we voort eigen personeel, dit volgens het wervingsplan dat hiervoor werd aangehaald. In het bijzonder worden de kaders van de zorgequipes van gevangenissen die geïnterneerden opnemen, volledig ingevuld.

Met de federale minister van Volksgezondheid bestaat er nu structureel overleg over de verdere samenwerking met het oog op de invulling, werking en omkadering van de nieuwe FPC’s en in functie van de organisatie van het externe zorgcircuit (met inbegrip van de ondersteuning van het nieuwe paviljoen te Paifve).

De bouw van de nieuwe FPC’s gebeurt in samenwerking met de Regie der Gebouwen. Voor de omkadering hebben we de mogelijkheden onderzocht om – althans in een eerste fase – een wettelijke regeling sui generis in te stellen, die een financiering uit de ziekteverzekering mogelijk maakt. De exploitatie van de inrichtingen besteden we uit aan een externe partner die vervolgens, als gevolg van deze regeling, kan gefinancierd worden uit de sociale zekerheid. Het is noodzakelijk dat de FPC’s een beroep kunnen doen op de deskundigheid en de expertise van de specialisten uit werkveld.

Door de regeling sui generis zal de doorstroming naar het externe zorgcircuit voor de medium en de low risk personen die momenteel nog in de strafinrichtingen verblijven, op een geordende en efficiënte manier kunnen verlopen. Het principeakkoord tussen de ministers van Volksgezondheid en Justitie wordt nu verder uitgewerkt en in de praktijk gebracht.

Voor de medium risk-geïnterneerden komt er op basis van vroegere akkoorden met de minister van Volksgezondheid in 2009 een uitbreiding met 45 PVT-bedden. Daarnaast creëren we, in samenwerking met Volksgezondheid, een upgrade van 90 tot 120 T-bedden tot intensieve behandelunits in het externe zorgcircuit. Deze zullen in de eerste plaats gaan naar de geïnterneerden die seksuele misdrijven pleegden.

Teneinde de doorstroom naar het reguliere zorgcircuit te versnellen, zal binnenkort bij KB een regeling in voege treden waarbij door Justitie een extra toelage wordt uitgekeerd aan de zorginstellingen die low risk-geïnterneerden opnemen.

Samen met het onderzoek van de andere wetgeving over de bevoegdheden van de strafuitvoeringsrechtbanken hebben we de nieuwe wet op de geïnterneerden onderzocht op haar inwerkingtreding. We gaan na of we in 2009 al technische bepalingenkunnen invoeren, los van de overdracht van bevoegdheid.