Het Brusselse justitiepaleis

Naar aanleiding van de ontsnappingen vorige jaar in het Brusselse justitiepaleis werd nogmaals duidelijk gemaakt dat er dringend iets diende te gebeuren in het paleis. Hierbij werd vooral bedoeld op een betere beveiliging. Maar het probleem is groter dan dat. Al jaren slaagt dit gebouw er niet in om adequate en veilige arbeidsomstandigheden te garanderen voor de personeelsleden en bezoekers.

Daarom werd de werkgroep P1 opgericht, een soort denktank die moest komen tot een beveiligingsplan voor het Brusselse Justitiepaleis. Alle mogelijke actoren zijn hierbij betrokken: FOD Justitie, Regie der Gebouwen, vertegenwoordigers-magistraten van alle betrokken gerechtelijke diensten, gebouwbeheerder, veiligheidskorps, vertegenwoordigers van de politie, de balie en van Monumenten & Landschappen. Deze werkgroep P1 is sindsdien op regelmatige basis bijeengekomen.

Er werd beslist om een globale studie te laten uitvoeren over de problematiek van de veiligheid binnen het paleis.

Hieruit is een planning gekomen:

De eerste fase omvat de werken die op korte termijn uitgevoerd worden: een betere beveiliging (installeren van nieuwe poorten en deuren met badgesysteem) van het cellencomplex, het gedetineerdencircuit, de raadkamers en de Kamers van inbeschuldigingstelling. Dit dossier werd al half december 2010 vastgelegd door de Regie der Gebouwen voor een bedrag van 580.933 euro. Deze werken zijn momenteel gaande. Ondertussen zijn ook de 79 beveiligingscamera’s operationeel. Een eerste stap in de goede richting is dus na vele jaren eindelijk gezet.

De tweede fase omvat het verbouwingsplan van vier zittingszalen. De bedoeling is om deze vier zittingszalen zwaar te beveiligen, met een volledig gescheiden gedetineerdencircuit. Dit is de fase van de beperkte “box-in-the-box”.

Daarnaast worden de drie huidige correctionele zalen van de raadkamer omgebouwd tot twee nieuwe ruimere en comfortabelere zalen. Die maken geen deel uit van het “box-in-the-box”-geheel, dat momenteel besproken wordt in de werkgroep P1 en samen met de Regie der Gebouwen uitgewerkt wordt. De Regie der Gebouwen zal alles in het werk stellen om binnen enkele maanden het studiebureau aan te stellen en in 2011 de bouwaanvraag in te dienen.

Lange termijn

Fase 1 en 2 zijn echter ontoereikend. Er werd onderzocht of een volledige veilige “box-in-the-box” kan gerealiseerd worden. Uit de studie blijkt dat dit ingrijpende werken met zich zal meebrengen. Dit werd geëvalueerd op haalbaarheid, en dit mede in het kader van een bredere visie over de toekomst van het Brusselse justitiepaleis.

De resultaten van deze studie tonen aan dat bijzonder ingrijpende werken nodig zijn, waardoor het monument een deel van zijn charmes, authenticiteit en historische waarde dreigt te verliezen. Bovendien gaat het om complexe multidisciplinaire werken die veel doorgedreven studiewerk vereisen en een zware financiële impact hebben.

Gezien deze overwegingen en aanvullend op de bovengenoemde haalbaarheidsstudie werd het nuttig geacht te onderzoeken en te bestuderen of alternatieve oplossingen niet beter zouden kunnen voldoen aan de eisen van een modernere en beter beveiligde Justitie.
Op de Ministerraad werd beslist om een studie uit te voeren waarbij een optimale huisvesting voor alle diensten in en rond het justitiepaleis centraal staat. Daarnaast werd ook beslist een internationale ideeënwedstrijd te organiseren over de mogelijke toekomst van het paleis.
Deze internationale creatieve open wedstrijd, die in het raam van het Europese Voorzitterschap georganiseerd wordt, heeft de bedoeling een ontwerp voor de landschappelijke en stedelijke invulling van het Justitiepaleis uit te denken. Deze toekomstige invulling van het paleis dient rekening te houden met het gebouw als monument en met de betekenis van deze locatie in een hedendaagse context.

Het is al tientallen jaren duidelijk dat het dossier rond het Brusselse Justitiepaleis moet aangepakt worden. Eindelijk werd nu een plan uitgewerkt en de eerste stappen ondernomen tot een globale oplossing.