Justitie

Klik hier om de beleidsnota te lezen

Justitie anno 2010

- Onze ambitie heet Justitie-

De rechtsbedeling bestaat uit een opeenvolging van onmisbare schakels. De eerste is de preventie. Als we criminaliteit niet kunnen verhinderen, volgt  de politionele vaststelling, de opsporing, het onderzoek, de vervolging, de verwijzing, de veroordeling, de uitvoering van de straf én de reïntegratie in de samenleving van de gedetineerde. Ieder element, iedere schakel in deze keten, heeft zijn belang en bovendien is het van wezenlijk belang dat alle elementen ervan naadloos op elkaar aansluiten.

Strafuitvoering

De voorbije jaren is extreem duidelijk geworden dat de strafuitvoering één van de zwakste schakels is in de strafrechtsketen. Als het vertrouwen van de burger in Justitie de jongste tijd geschokt is, heeft dat veel te maken met de strafuitvoering. De mensen zien dat jonge criminelen worden opgepakt, en meteen weer vrijgelaten. Ze vernemen dat er wachtlijsten zijn voor de elektronische enkelband en dat er intussentijd geen straf is. Dat wekt ergernis. Mensen ervaren dit als een vorm van straffeloosheid, als een falen van Justitie.

Extra gevangeniscapaciteit

De problemen zijn in belangrijke mate terug te voeren op de overbevolking in de gevangenissen, waardoor gestraften hun straf niet krijgen of ze in onmenselijke omstandigheden moeten ondergaan. We stellen vast dat voor een aantal mensen überhaupt geen uitvoering meer volgt. Voor de alternatieven van de gevangenisstraf ontbreekt de omkadering. Recente initiatieven ter voorkoming van de gevangenisstraf of ter vervanging ervan missen voorlopig impact.

Het en/en-verhaal

Justitie is een en/en-verhaal. Er moet gevangeniscapaciteit bijkomen én er zijn bijkomende investeringen nodig in alternatieve straffen en procedures. Door snel hulpverleners in te schakelen kunnen we vermijden dat drugsgebruikers criminelen worden of dat intrafamiliaal geweld tijdig gedetecteerd wordt en opgelost geraakt, zonder strafprocedure. Voor sommige veroordeelden is de gevangenis zeker niet de beste oplossing. Maar het is wel de stok achter de deur die justitie nodig heeft, ook om de samenleving te beschermen.
 
Geen eiland

Justitie beweegt zich ook niet op een eiland. Heel wat actoren in onze samenleving spelen een rol in het voorkomen van criminaliteit: scholen, ouderverenigingen, politie, opbouwwerkers, plaatselijke overheden, … Het geeft geen pas achterover te leunen en te wachten tot alles dermate is foutgelopen dat alleen nog justitie een vaak repressief antwoord kan geven. De minister streeft naar een gecoördineerd, geïntegreerd beleid waarin justitie wél ten volle zijn verantwoordelijkheid neemt. Maar ook hier is justitie een en/en-verhaal. En ten slotte: justitie gaat ook niet alleen over daders, maar evenzeer over slachtoffers. Ook dàt is en/en.

Geen revolutie

Een ware revolutie heeft justitie niét nodig. Wel een doortastende evolutie en hervorming. We gaan niet voor grootscheeps wetgevend werk. We willen dat de wetten die er zijn vlot toepasbaar zijn. Dat ze wérken. We willen wél een goed bestuur, een professioneel management en daarvoor creëren we het juiste gereedschap. Dit jaar al beginnen we de hervorming van de organisatie van de rechtsbedeling. Dat gebeurt onder meer door werklastmeting, informatisering, een duidelijk statuut voor het personeel. 
 
Ambitie

De politie is hervormd en functioneert aanzienlijk beter dan voor de hervorming. Nu moet justitie een belangrijke inhaalbeweging maken. In de beleidsnota 2008-2012 staat hoé we dat zien. Onze doelstellingen zijn duidelijk en meetbaar. Ons beleid is transparant. Onze vastberadenheid is groot. Onze ambitie heet justitie, een toegankelijke justitie, met iedereen gelijk voor de wet, met efficiënt management en met een geloofwaardige strafuitvoering.