Masters

Stand van zaken

Goedgekeurd in de Senaat en in de Kamercommissie. Nog goed te keuren in de plenaire zitting in de Kamer.

Historiek

Met de zogenaamde Bolognahervorming is een bachelor-masterstructuur ingevoerd in het hoger onderwijs. Voor de juridische beroepen betekent dit dat de diplomavereisten moeten worden aangepast aan deze nieuwe structuur. Verschillende bestaande wettelijke bepalingen stellen voor examens, een om een reeks juridische beroepen te mogen uitoefenen (magistraat, advocaat, gerechtsdeurwaarder, notaris, griffier, referendaris, …) een diploma van licentiaat in de rechten voorop; Het diploma is ook nodig om wettelijke voordelen te kunnen genieten of te kunnen toetreden tot wettelijk opgerichte instituten (zoals het Instituut voor Bedrijfsjuristen). De diplomavoorwaarden in de huidige wetgeving of reglementering voor juridische beroepen, moeten worden aangepast aan de BaMa-structuur.

Voor de gelijkstelling met een licentiaat in de rechten gelden twee grote principes. Ten eerste is er de gedachte dat een grondige basiskennis van het Belgische recht vereist is. Bijgevolg moet voor een aantal vakken een examen worden afgelegd aan een Belgische instelling voor hoger onderwijs; Ten tweede is er het gegeven dat de opleiding deels ook binnen Europa kan worden gevolgd, dit volledig conform de geest van de Bologna-hervorming.

Zoals momenteel is voorzien in de onderwijswetgeving kan de graad van master in de rechten enkel behaald worden op universitair niveau. De Belgische universiteiten bepalen de toegangsvoorwaarden tot deze masteropleding. De (academische) graad van bachelor in de rechten geeft toegang tot de masteropleiding in de rechten, en de (professionele) graad van bachelor in de rechtspraktijk geeft toegang tot dezelfde masteropleiding op voorwaarde dat de kandidaat het zogenaamde schakeljaar volgt waarin hij 90 extra studiepunten moet verwerven. Er zijn dus verschillende trajecten mogelijk (bachelor aan een hogeschool of bachelor aan een universiteit) om een graad van master in de rechten aan de universiteit te behalen.

De Bolognahervorming betekent ook dat de opleiding niet alleen in de eigen lidstaat maar ook in de andere landen van de Europese Unie gevolgd kan worden. Zo kan bijvoorbeeld een in België behaalde bachelorgraad in het buitenland aangevuld worden met een master, of omgekeerd.
Dit wetsvoorstel kadert in deze Europese gedachte en stimuleert de wederzijdse mobiliteit van studenten in de rechten tussen ons land en de andere Europese lidstaten.

Ook al kan men een gedeelte van de opleiding in het buitenland volgen, toch is voor de toegang tot beroepen, die tot nu toe werden afgesloten met een graad van licentiaat in de rechten, een grondige basiskennis van het Belgische recht vereist. Dit is in overeenstemming met de Europese wetgeving. Daarom neemt de wetswijziging de vereisten over voor wat betreft kennis van het Belgische recht die nu reeds in het Gerechtelijk Wetboek staan. Masters in de rechten die willen toetreden tot de Belgische juridische beroepen moeten aan een Belgische universiteit of hogeschool het examen hebben afgelegd voor de vakken:

• burgerlijk recht, met inbegrip van burgerlijk procesrecht
• strafrecht, met inbegrip van strafprocesrecht
• een van de volgende vakken: publiek recht, administratief recht, fiscaal recht, handelsrecht of sociaal recht.

Ook de graad van master in het notariaat werd met de wetswijziging gelijkgesteld met de graad van licentiaat in het notariaat.

De Minister van Justitie
Stefaan De Clerck