Minister De Clerck buigt niet in zaak-Oulematou
De Morgen
Het nieuws dat de familie van Oulematou Niangadou, de Malinese oppas die in mei 2006 in Antwerpen werd doodgeschoten door Hans Van Themsche, geen recht heeft op schadevergoeding lokt verontwaardigde reacties uit, maar justitieminister Stefaan De Clerck buigt niet.
'Geen politieke wil om wet te wijzigen'
ANTWERPEN l 'De voorwaarde voor financiële hulp is een geldige verblijfsvergunning', zegt De Clerck (CD&V). 'Dura lex, sed lex.' Antwerps burgemeester Patrick Janssens (sp.a) noemt de wet daarentegen 'flagrant onrechtvaardig'. Hij rekent erop dat er een wetswijziging wordt doorgevoerd met terugwerkende kracht. Ook het Centrum van Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding meent dat de schadevergoedingsregeling in strijd is met de geest van de grondwet.
Voor zijn racistische moordexpeditie in Antwerpen moet moordenaar Hans Van Themsche de families van zijn slachtoffers een kleine 200.000 euro betalen, die in casu uitgekeerd wordt door de commissie voor financiële hulp aan de slachtoffers van opzettelijke gewelddaden, opgericht bij wet van 1 augustus 1985. Alleen: in artikel 31bis van de wet wordt als voorwaarde gesteld dat het slachtoffer op het moment van de gewelddaad ofwel Belg is, ofwel een geldige verblijfsvergunning bezit, ofwel het slachtoffer is van mensenhandel.
Oulematou Niangadou, de destijds 24-jarige Malinese oppas van Luna Drowart, voldoet aan geen van die drie criteria. Haar familie krijgt dus geen geld (DM 17/1). "Illegalen moeten wél een schadevergoeding betalen als ze veroordeeld worden, maar er één krijgen gaat blijkbaar niet", aldus meester Kris Luyckx, advocaat van de familie Niangadou. "Daarnaast worden - binnen de categorie illegalen - slachtoffers van opzettelijke gewelddaden blijkbaar anders behandeld dan slachtoffers van mensenhandel. Ook dat is discriminatie."
"De wet is duidelijk", reageert justitieminister Stefaan De Clerck (CD&V) via zijn woordvoerder Leo De Bock. "De commissie kan geen financiële hulp toekennen aan mensen die niet onder de voorwaarden vallen, en de commissie beslist discretionair. Een wetswijziging kan altijd, maar dat zal hier niet gebeuren want de politieke wil is er niet."
Volgens de minister is er overigens geen sprake van ongelijkheid "tenzij je de specifieke behandeling van illegalen als een discriminatie wilt beschouwen". Maar wat De Clerck betreft is de wet duidelijk. "Ik zal daar dus niet op terugkomen tenzij het Grondwettelijk Hof een uitspraak doet in die orde", besluit hij.
Maar niet alle politici denken hetzelfde over die 'politieke wil'. De Antwerpse burgemeester Patrick Janssens (sp.a), die ervoor zorgde dat de stad Antwerpen 2,5 jaar geleden de repatriëring van Oulematous lichaam voorschoot, is niet te spreken over het feit dat de familie Niangadou schadevergoeding geweigerd wordt. "Ik begrijp dat de wet de wet is, maar dan is die wet wel flagrant onrechtvaardig", poneert de burgervader fel.
"Is een mensenleven misschien minder waard vanwege een gebrek aan de juiste verblijfsvergunning? Een beschaafde maatschappij kan het zich niet veroorloven om een dergelijk onderscheid te maken tussen mensen. Er móét een wetswijziging komen met een retroactieve werking", vervolgt Janssens. Bij wijze van voorbeeld verwijst hij naar het Antwerpse 'schadefonds rellen', dat enkele jaren geleden opgericht werd om slachtoffers van betogingen en schermutselingen te vergoeden. Ondanks hun nationaliteit, en mét terugwerkende kracht. "Zoiets moet juridisch mogelijk zijn, en ik ben er zeker van dat er een draagvlak voor bestaat."
Janssens wordt daarin bijgetreden door SLP-senator Geert Lambert, die pleit voor een "even snelle reactie als die op de haperende BOM-wet. Het parlement moet tonen dat België niet even harteloos is als Van Themsche, en de discriminerende wet aanpassen."
Artikel 191
Ook het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding (CGKR) vindt de gang van zaken niet kunnen. "Artikel 191 van de grondwet stelt dat iedere vreemdeling die zich op het grondgebied van België bevindt, de normale bescherming geniet die aan personen en goederen verleend wordt, behalve als een wet anders bepaalt", aldus CGKR-directeur Jozef De Witte. "In dit geval bepaalt de wet van 1 augustus 1985 wel anders, maar dat is in tegenspraak met het principe van de grondwet."
"Ook mensen zonder verblijfsvergunning moeten zich tot politie en justitie kunnen wenden wanneer zij het slachtoffer zijn van ernstige misdrijven. Het gaat immers om grondrechten, rechten die onvervreemdbaar zijn, of men nu Belg is of vreemdeling, legaal of zonder papieren. Het recht op medische hulp en het recht op onderwijs gelden los van de verblijfsvergunning, schadevergoeding blijkbaar niet. We moeten komaf maken met een feitelijke toestand waarbij mensen vermoord kunnen worden zonder dat zijzelf of hun familie recht hebben op herstel", besluit De Witte.
Antwerpse burgemeester Patrick Janssens:
Is een mensenleven misschien minder waard vanwege een gebrek aan de juiste verblijfsvergunning?