Naar een nieuwe architectuur voor Justitie

DEEL I: De rechterlijke organisatie: jurisdictioneel en geografisch
DEEL II: De Vertegenwoordiging van Zetel en Openbaar Ministerie
DEEL III: Het Beheer
DEEL IV: De Justitiële Beleids- en adviesorganen
DEEL V: Veranderingsstrategie

DEEL I: De rechterlijke organisatie: jurisdictioneel en geografisch

A. 1e AANLEG (Zetel en Openbaar Ministerie)

DEEL I: De rechterlijke organisatie: jurisdictioneel en geografisch

A. 1e AANLEG (Zetel en Openbaar Ministerie)

• Integratie eerstelijnsrechtspraak in één “Rechtbank”: Rb eerste aanleg/Arbeidsrb/RbKoophandel/Vredegerechten/Politierb/
  Arrondissementsrb
• Integratie eerstelijnsparketten in één “Parket”: Parket Procureur des Konings/Arbeidsauditoraat
• Schaalvergroting naar 16 arrondissementen
  • op basis van inwoners: (tsn. 320.000 en 850.000 inwoners)
  • en te beheren personeel (zetel: tsn 200 en 500/Parket: tsn 100 en 300)
  • ondermeer via voorstel tot koppeling van aantal arrondissementen: Antwerpen, Mechelen-Turnhout, Hasselt-Tongeren, Brussel, Leuven, Nijvel, Dendermonde-Oudenaarde, Gent, Brugge-Veurne, Kortrijk-Ieper-[+Tielt], Luik, Huy-Eupen-Verviers, Arlon-Marche-Neufchateau, Namur-Dinant, Charleroi [+ La Louvière], Mons-Tournai
• 16 rechtbanken (met apart debat over aangepaste structuur voor Brussel en Eupen)
• opgedeeld volgens materies in afdelingen
  • Burgerlijke afdeling
  • Strafafdeling
  • Afdeling voor arbeid
  • Afdeling voor koophandel
  • Verkeersafdeling
  • Afdeling vredegerechten
  • Afdeling jeugd- en familiezaken (nieuw)
  • Bemiddelingsafdeling (nieuw - studie)
  • Tuchtafdeling (nieuw – studie)
  • Afdeling van beroep (nieuw)
  • + evtl. gespecialiseerde afdelingen (ingesteld bij 1 of meer rechtbanken en bevoegd voor een groter rechtsgebied):
    • Strafuitvoeringsafdeling
    • Fiscale afdeling
    • Assisen
    • Militaire strafrechtspraak
• 16 parketten, (met apart debat over aangepaste structuur voor Brussel en Eupen)
• opgedeeld volgens materies in afdelingen
  • Strafafdeling
  • Burgerlijke afdeling
  • Sociaal-economische-financiële afdeling (o.a. strafzaken  arbeidsauditoraat en strafzaken koophandel)
  • + evtl. i.f.v. nieuwe rechtbankafdelingen: Jeugd- en familieafdeling
  • + evtl. gespecialiseerde afdelingen (ingesteld bij 1 of meer parketten en bevoegd voor grotere rechtsgebieden)
    • bij gespecialiseerde rechtbankafdelingen
    • i.g.v. samenwerkingsverbanden tussen parketten
    • ad hoc
• 1 hoofdgriffie + afdelingsgriffies/1 hoofdsecretariaat + afdelingssecretariaten
• Centraal loket bij de rechtbank
  • Centralisering binnenkomende zaken
  • Toewijzing aan en fixatie bij bevoegde afdelingen
  • Contact- en informatiepunt
  • Klachtendoorstroming
• Nabijheid via organisatie zittingsplaatsen en parketantennes
  • Hoofdzittingsplaatsen en nevenzittingsplaatsen
  • Volledige of beperkte infrastructuur
  • Niet noodzakelijk voor alle afdelingen
  • Situering:
    • In hoofdplaatsen vroegere arrondissementen
    • In zetels vroegere kantons (enkel voor afdeling vredegerechten)
  • Parket volgt rechtbank + ad hoc lokale entiteiten los van rechtbank
  • Minimaal zittingsplaatsen in bestaande locaties voor:
    • Afdelingen die zaken Rea/kh/arbeid/ polrb overnemen
    • Afdeling vredegerechten
  • Optimalisering verdeling op basis van objectieve criteria
• Leiding:
  • Beheer rechtbank/parket: Voorzitter/Procureur
  • Jurisdictioneel beheer (van een of groepering van)afdelingen
    • Ondervoorzitters
    • Adjunct-procureurs
  • Griffie/Parketsecretariaat: Hoofdgriffier/Hoofdsecretaris
  • Overgang: statutaire regeling vroegere korpschefs/adjunct-mandaten
• Personeel:
  • Magistraten, Lekenmagistraten, Plaatsvervangende magistraten, Gerechtsjuristen (= huidige referendarissen en parketjuristen), Gerechtspersoneel
  • Arrondissementele benoeming bij rechtbank of parket
  • Interne toewijzing magistraten door korpschef aan afdelingen op advies directiecomité
  • Benoeming en toewijzing gekoppeld aan algemene en gespecialiseerde functieprofielen
  • Toewijzing volgens mandatensysteem in de afdelingen
    globaal kader en minimumkader (sommige) afdelingen
  • Mobiliteit
    • Intern: tussen afdelingen (uitz.: niet met afdeling van beroep)
    • Extern:
      • horizontaal tussen rechtbanken en tussen parketten
      • horizontaal en vertikaal tussen parketten en parketten-generaal
    • Behoud lekenrechters
    • Plaatsvervangende magistraten met pooling per rechtbank en max %
    • Gerechtsjuristen met pooling per rechtbank/parket
      Afschaffing toegevoegde rechters/substituten, integratie in vaste kaders
    • (Bepaalde) afdelingen rechtbanken en parketten omvatten minimaal optelsom bestaande kaders geïntegreerde rechtbanken en parketten/auditoraten
• Beheer:
  • In principe apart voor elke rechtbank/parket
    • Korpschef draagt eindverantwoordelijkheid
    • Bijgestaan door eigen adviserend directiecomité:
      • Voorzitter + ondervoorzitters of PK + adjunct-procureurs
      • Hoofdgriffier of hoofdsecretaris
      • Directeur beheersdienst rechtbank of parket
    • Griffie/Parketsecretariaat:gerechtelijke ondersteuning
    • Instelling van een beheersdienst bij elke rechtbank en elk parket voor administratieve/logistieke ondersteuning (personeel, materieel, ICT,..) o.l.v. een directeur “beheer” – niet magistraat
  • Gemeenschappelijke beheersaangelegenheden Zetel/OM:
    • Facility (onthaal e.a.) e. a. gemeenschappelijke werkafspraken
    • Voorzitter, PK en directeurs beheer
    • Abritrageformule of model “shared services”

B. BEROEP (Zetel en Openbaar Ministerie)

• Integratie 5 hoven van beroep en 5 arbeidshoven in 5 “hoven”
• Integratie 5 parketten-generaal en 5 auditoraten-generaal in 5 “parketten-generaal”
• Behoud 5 rechtsgebieden van de hoven van beroep
• 5 Hoven met verschillende afdelingen
  • Een burgerlijke afdeling
  • Een strafafdeling
  • Een sociaal-economische afdeling
  • Evtl nieuwe afdelingen in functie van rechtbankafdelingen
  • Evtl. gespecialiseerde afdelingen
• 5 Parketten-generaal met verschillende afdelingen
  • Een strafafdeling
  • Een burgerlijke afdeling
  • Een sociaal-economische-financiële afdeling
  • Interne organisatie strafrechtelijk en strafuitvoeringsbeleid, IKZ,…
• Voor het overige mutatis mutandis eerste aanleg
  • Centraal loket hof
  • Hoofd en afdelingsgriffies en -secretariaten
  • Zittingsplaatsen (vb voor afdelingen arbeidshoven!)
  • Parketantennes
  • Leiding: Eerste voorzitter/Procureur generaal
  • Leiding afdelingen: Afdelingsvoorzitters en adjunct
  • Procureurs-generaal
  • Personeel
  • Beheer
• 1 hof van Cassatie en Parket-Generaal bij Cassatie: status quo
• Federaal Parket: status quo

DEEL II: Vertegenwoordiging van de Zetel en het Openbaar Ministerie

• Instelling College van de Zetel
  • Samenstelling (10):
    • Raad van Bestuur:
      • Eerste voorzitters 5 hoven van beroep
      • Vijf vertegenwoordigers rechtbanken, 1 per rechtsgebied
      • Zekere representativiteit soorten afdelingen
    • Algemene vergadering van alle korpschefs
  • Opdrachten:
    • Aanspreekpunt
    • Vertegenwoordiging
    • Jurisdictioneel beleid en interne kwaliteitszorg
    • Noodzaakt verdere studie
  • Beheer: Betrokkenheid bij het beheer voor de Zetel, ondermeer via:
    • Onderhandeling globale enveloppe en beheersovereenkomst Zetel
    • vertegenwoordiging in raad van bestuur gemeenschappelijke beheersdienst
  • Behoud College PG en Raad PKs
    
    • Opdrachten:
      • Strafrechtelijk beleid
      • [strafuitvoeringsbeleid: NIEUW]
      • Interne kwaliteitszorg
      • Advisering
      • Expertisenetwerken
    • Beheer: Betrokkenheid bij beheer voor het Openbaar Ministerie, ondermeer via:
      • Onderhandeling globale enveloppe en beheersovereenkomst Zetel
      • (gemeenschappelijke) vertegenwoordiging in raad van bestuur gemeenschappelijke beheersdienst
    • Ondersteuning door secretariaat     

DEEL III: Beheer

• Op twee niveaus: centraal en op niveau individuele rechtscolleges en parketten
• CENTRAAL: Gemeenschappelijke beheersdienst (GBD)
  • Aangestuurd door platform Mvj+diensten/OM/Zetel (“partnerariaat”)
  • Raad van Bestuur (strategisch)  met vertegenwoordigers aangesteld door:
    • Minister van Justitie
    • FOD Justitie
    • College Zetel (minstens 1 niveau hoven en 1 niveau rechtbanken)
    • College PG + Raad PK’s (minstens 1 niveau PG en 1 niveau parketten)
    • Link met adviesorganen (ARM, Raad partners..) via strategische adviesraad
  • Directiecomité:
    • Dagelijkse leiding
    • Link met CMRO
  • Pijlers:
    • Stafdienst
      • Onderhandeling werkingsenveloppes en beheersovereenkomsten
      • Budget
    • Facility diensten
      • Personeel/ICT/logistiek/gebouwen/….
    • Operationele diensten
      • Databanken/Uitvoering/vorming…
  • Mogelijkheid tot oprichting verzelfstandigde agentschappen
• OP INDIVIDUEEL NIVEAU:  22 rechtscolleges (16 + 5 + 1) en 23 parketten (16 + 5+1+1) = 45 entiteiten
  • Elk eigen beheersdienst + directiecomité
  • Beheersmodellen gemeenschappelijke aangelegenheden
• Werkingsenveloppes en beheersovereenkomsten (BOV) – Cascade
• Elk eigen beheersdienst + directiecomité
  • Centraal niveau:
    • Min v J met Regering: budget Justitie/deelbudget RO
    • Min v J  met GBD/College Zetel/College OM: drie aparte deelenveloppes GBD/Zetel/OM + 3 aparte BOV
  • Individueel niveau: GBD met 45 rechtscolleges en parketten (rechtstreeks)
    • Individuele werkingsenveloppe en BOV met elke rechtscollege en parket apart
    • Gezamenlijke enveloppe voor gemeenschappelijke beheersaangelegenheden
    • Maakt deel uit van eén onderhandeling
• FOD Justitie:
  • Ontdubbeling opdrachten en diensten aan RO naar
    • Beperkte dienst bij FODJ ter ondersteuning van de Minister van Justitie (onderhandeling, budget, beheersovereenkomsten e.a.)
    • Gemeenschappelijke Beheersdienst
    • Lokale beheersdiensten

DEEL IV: Justitiële beleids- en adviesorganen

• Uitgangspunt:
  • Elk moet een plaats krijgen
  • Rationalisering en vereenvoudiging
• Situering alnaargelang in:
  • Gemeenschappelijk beheersdienst
    • Sturingsorganen of diensten
    • Als adviesorgaan (ARM, Raad partners…)
    • Als verzelfstandigd agentschap (COIV, IGO …)
  • FOD Justitie
  • Colleges
• Behoud HRJ doch herdenken opdrachten

DEEL V: Veranderingsstrategie

• Steun basis verwerven
• Overleg
• Informatie
• Communicatie
• Overgangsperiode
• STABIEL WETTELIJK KADER DAT CONTINUITEIT GARANDEERT
• OMKADERING!
  • Installatie begeleidingsplatform
    • Garantie continuïteit
    • Uitvoeringsbevoegdheid
  • Belang van vorming
• Opstart studies