Perstekst - Financieel kader en besparingsmaatregelen

I. Financieel kader

1) Algemeen

Het zal u ongetwijfeld niet onbekend zijn dat de regering, ten einde het tekort op de balans van de overheidsfinanciën terug te dringen, heeft beslist voor de toekomst en in het bijzonder voor de begrotingsjaren 2010 en 2011, een daadwerkelijke inspanning te doen voor de beheersing van de uitgaven van de Staat. Alle uitgavenbegrotingen – zonder uitzondering - moeten daartoe bijdragen.

Wat betreft de personeelskredieten werd door de regering beslist tot een bijkomende vermindering van 100 mio € voor het jaar 2010 en door te trekken naar 2011. Deze maatregel werd proportioneel in functie van de personeelskredieten verdeeld over alle entiteiten van de federale overheid. Voor Justitie betekent deze maatregel een vermindering van 19,755 mio €. Ter vergelijking, voor de andere grotere entiteiten betekent deze maatregel een vermindering van 28,095 mio € voor defensie, 11,822 mio € voor de federale politie en 21,380 mio € voor de FOD Financiën.

Deze maatregel komt bovenop de eerder toegepaste vermindering van 0,7% op de kredietmassa.

2) Federale Overheidsdienst Justitie

Concreet betekenen de beslissingen van de regering voor de FOD Justitie een besparing van afgerond 25 mio € op de personeelskosten.

Ter volledigheid werd door de regering ook voor de werkingsmiddelen beslist tot een vermindering met 1,6%. Voor de FOD Justitie komt dit neer op een vermindering van de kredieten van afgerond 5,7 mio.

Naast de opgelegde besparingen werden ook bijkomende kredieten voorzien voor de realisatie van een aantal prioritaire nieuwe initiatieven. Hiervoor werd een bijkomend totaalkrediet van 49.517 k€ voorzien opgedeeld in 9.893 k€ personeelskrediet en 39.624 k€ werkingskrediet. Het betreft hier:

• de bijkomende plaatsen te Saint-Hubert en Tongeren voor de jeugddelinquentie
• de uitbreiding van het elektronisch toezicht van 1.000 naar 1.500 enkelbanden
• de herziening van de loopbaan van penitentiaire agenten
• de versnelde informatisering van justitie
• de internetinterceptie 
• de tweedelijns rechtshulp

Daarbovenop komt het project Tilburg. De kredieten die hiervoor nodig zijn, zullen naar aanleiding van de begrotingscontrole bijkomend ingeschreven worden.

Eén en ander maakt dat het totaalkrediet van 1.739.470 k€ in 2010 voor de FOD Justitie licht hoger ligt dan de kredieten ingeschreven bij de begrotingscontrole 2009 (een stijging met 18.551 k€ in absolute cijfers of ca 1%).

II. Besparingsmaatregelen personeelskredieten

1) Vallen buiten besparingen

• Wettelijk kader magistraten (inbegrepen toegevoegde magistraten en gerechtelijk e stagiairs). Dit betekent dat er geen kaderuitbreidingen voorzien zijn.
• Kader gerechtspersoneel
• Omkadering bewakingspersoneel 
• Omkadering justitie assistenten
• Organisatiepiramide FOD Justitie geplafonneerd op huidig niveau

2) Maatregelen

1) Vervangingswervingen voor magistraten

Vervangingswervingen voor magistraten worden gegroepeerd in 5 publicaties per jaar en voor gerechtspersoneel worden de publicaties 3 maal per jaar gegroepeerd. De eerstvolgende publicatie zal gebeuren begin februari.

De spreiding in de tijd en uitstel in de oproep naar kandidaten doet dus geen afbreuk aan de volledige invulling van de kaders. Het fenomeen is trouwens niet nieuw. Op vraag van de Hoge Raad voor de Justitie worden publicaties sedert jaren telkens opgeschort tijdens de vakantieperiodes, wat nooit aanleiding heeft gegeven tot enig probleem of commentaar.

2) Bewakingspersoneel

Tot op vandaag stapelt het bewakingspersoneel het aantal overuren op (onder meer vakantiedagen worden niet volledig opgenomen). Structurele maatregelen worden genomen om de stijging van de overprestaties te stoppen en de opgebouwde overprestaties af te bouwen.

3) Federale Overheidsdienst Justitie

De promoties worden gegroepeerd tot maximum 1 keer per jaar.

4) Nieuwe aanwervingen

Met uitzondering van de afgeronde wervingsprocedures en de selectieve projecten (bijvoorbeeld in het kader van het nieuwe gerechtelijk landschap, elektronisch toezicht,…) geldt een algemene wervingsstop.

5) Vervanging tijdelijke afwezigen

Bij vervangingscontracten voor tijdelijke afwezigen geldt voortaan een dubbel plafond: 25% van de afwezige budgettaire massa en 50% van het aantal afwezigen.

Bewakingspersoneel van EPI wordt tot nader order vrijgesteld van deze maatregel.
Overige uitzonderingen dienen zeer grondig gemotiveerd te zijn.
Horizontale flexibiliteit wordt gepromoot teneinde onderlinge solidariteit tussen diensten mogelijk te maken.

6) Bodes ter terechtzitting

Bodes ter terechtzitting vormen een afzonderlijke groep van onthaalbedienden en medewerkers toezicht en beheer. Deze categorie is slechts in een aantal rechtbanken ingezet. Daarenboven is de verdeling zeer ongelijk van rechtbank tot rechtbank.
Het is wenselijk om op termijn de inzet van deze bodes structureel te herbekijken.

Onmiddellijke maatregelen zijn:

• de afschaffing van de bodes ter terechtzitting in het beperkt aantal vredegerechten waar ze nog actief zijn (overeenkomstig beslissing dd. 1993)
• beperking van de prestaties van de bodes ter terechtzitting tot 1/3 van het huidige niveau.

Ook hier wordt flexibiliteit gepromoot teneinde onderlinge solidariteit tussen rechtbanken mogelijk te maken.

7) Delegatie hogere functies (artikel 330, 330 bis en 330 ter gerechtelijk wetboek)

Binnen de Rechterlijke Orde zal elke nieuwe aanvraag tot delegatie van de functies maar kunnen mits bijzondere motivatie.
Binnen de FOD Justitie zullen een aantal delegaties tot hogere functies worden stopgezet na afloop van de wettelijke 4 periodes van 6 maanden.

8) Andere maatregelen

Naast de eerder vermelde maatregelen werden ook nog een aantal andere richtlijnen uitgevaardigd zoals het niet aanstellen van jobstudenten, het niet verlengen van rosetta-contractuelen op het einde van het contract en het groeperen en/of fusioneren van een aantal diensten met synergievoordelen tot gevolg.

III. Algemene conclusies

1) Justitie doet haar deel in de federale besparingen, maar raakt minimaal aan haar kerntaken (rechterlijke organisatie, bewakingspersoneel) en aan de nieuwe prioriteiten (ICT, uitbreiding elektronisch toezicht).
2) De budgettaire druk is een zeer belangrijk argument om te komen tot een efficiëntere organisatie, gebaseerd op werklastmeting.
3) De huidige situatie onderlijnt de voordelen van een nieuw gerechtelijk landschap waarin een groter accent ligt op management (onder meer op vlak van personeelsbeheer) en schaalvoordelen (grotere entiteiten) en interne flexibiliteit.

IV. Situatie Dendermonde

1) Kaderuitbreiding

Het arrondissement Dendermonde beschikt over:
- 1 voorzitter
  - 6 ondervoorzitters
- 23 rechters
- 1 rechter (art. 100)

De voorbije jaren werd het kader met 8 personen uitgebreid:
- 2 referendarissen;
- in 2002 werden 3 bijkomende toegevoegde rechters aangesteld;
- de laatste kaderaanpassing dateert van 14 december 2004 ingevolge een protocolakkoord tussen   de toenmalige minister en de toenmalige voorzitter van de rechtbank, waar zowel voor de zetel  als voor het parket telkens 3 bijkomende magistraten werden voorzien (1 ondervoorzitter en 2 rechters – 1 eerste substituut en 2 substituten).

In de huidige context is geen kaderuitbreiding aan de orde.

2) Vacante betrekkingen

Er zijn twee vacatures:
- één, waarvan het benoemingsbesluit ter ondertekening is voorgelegd op 22 december 2009, en waarvan de kandidaat-rechter al dienst doet als plaatsvervanger.
- één waarvan de plaats slechts kan gepubliceerd worden, voor zover een huidige rechter (einde mandaat comité P), niet zou terugkeren naar Dendermonde. Dit laatste is op dit ogenblik nog niet duidelijk.