Het Brusselse justitiepaleis

Het Justitiepaleis te Brussel, dat tussen 1866 en 1883 door de architect Poelaert werd gebouwd, is het grootste bouwwerk dat in de 19 eeuw in het Westen werd gebouwd.

De totale oppervlakte ervan bedraagt 52.464 m², voor een bebouwde oppervlakte van 26.006 m² (ter vergelijking: de bebouwde oppervlakte van de Sint-Pietersbasiliek te Rome bedraagt 22.000 m²) en het werd gebouwd als statig symbool van de macht van Justitie in België.

Het gebouw is klassiek Grieks-Romeins geïnspireerd en beschikt over 27 grote rechtszalen, 245 kleinere zalen en een majestueuze inkomhal, overwelfd door een grootse koepel, goed voor een totale hoogte van 142 meter.

Het gebouw is een van de opvallende elementen van het Brusselse urbanisme en het is van bijna overal zichtbaar, maar het is moeilijk te beveiligen en te moderniseren.

In deze context heeft de federale regering op 25 maart 2010 een reeks beslissingen genomen met het oog op het aanvatten van werkzaamheden voor een betere beveiliging op korte en middellange termijn en met het oog op het op gang brengen van een brede reflectie, over een waaier aan mogelijkheden, door een gedachtewisseling op te starten over de toekomst van dit gebouw dat behalve een symbolische voorstelling van de Belgische justitie ook een getuige van het verleden is.

Zoals elk gebouw van enige tijd geleden scoort het Justitiepaleis te Brussel thans slecht op het vlak van energieprestatie en kampt het met bepaalde stabiliteitsproblemen, een gebrek aan veiligheid op het vlak van brandbeveiliging en problemen op het vlak van evacuatie en andere bijzondere technische aspecten (computercommunicatienetwerk, verwarming, ventilatie, airconditioning, liften, enz.). Al deze problemen zijn bijzonder moeilijk op te lossen, des te meer indien getracht wordt de authenticiteit van het gebouw in acht te nemen.

Dit architecturale gebouw maakt immers deel uit van het beschermd erfgoed van de stad Brussel en het krijgt bijzondere aandacht van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Er is dus een bijzonder sterke visie nodig om het Justitiepaleis te moderniseren en tegelijk het beschermde karakter ervan te behouden.

In dit kader heeft de federale regering beslist om alle mogelijkheden te onderzoeken die het gevolg zouden zijn van een gedeeltelijke of volledige verhuizing van bepaalde diensten die momenteel gevestigd zijn in het Justitiepaleis te Brussel en waarvoor een hogere beveiliging nodig is dan voor andere diensten.

Vanuit diezelfde logica wenst de federale regering dat ter gelegenheid van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie een internationale ideeënwedstrijd wordt gelanceerd om de mogelijke toekomstige functies van het Justitiepaleis te Brussel en zijn onmiddellijke omgeving te onderzoeken en zij geeft daarbij de creativiteit en de verbeelding volledig vrij spel.