"Na een pijnlijke start wacht heel veel werk"

Minister van Justitie Stefaan De Clerck begint aan een moeilijke taak en moet op zijn eerste werkdag vijftien medewerkers vertellen dat hun contract niet verlengd wordt.

"Na een pijnlijke start wacht heel veel werk"

KORTRIJK Overal waar Stefaan De Clerck verschijnt, komen mensen hem proficiat wensen. Maar de nieuwe minister van Justitie moest al meteen beginnen met crisismanagement. „Op mijn eerste werkdag moest ik vijftien mensen vertellen dat hun contract niet verlengd wordt omdat hun job gelinkt was aan de bevoegdheden rond de staatshervorming en het vice-premierschap. Woensdag waren er dan de vrijlatingen van zware criminelen door een procedurefout."

De nieuwe minister noemt de vrijlating van de 10 criminelen ronduit choquerend. „Het rechtsysteem dient om mensen te beschermen, formuleert daarvoor strakke regels maar soms heeft dat dus juist verrassend negatieve resultaten die ingaan tegen het algemene rechtvaardigheidsgevoel. En dat is geen goede zaak."

De criminelen werden vrijgelaten omdat de Kamer van Inbeschuldigingsstelling van Gent de verdachten en het openbaar ministerie afzonderlijk had gehoord terwijl beide partijen samen aanwezig moeten zijn.

De Clerck wil dan ook een ‘reparatiewet’ laten goedkeuren. „Dat is een wet die het de rechter mogelijk maakt om in gevallen zoals deze, fouten te corrigeren. Nu is de vordering nietig en dus worden de criminelen vrijgelaten. Dat zou dan niet meer het geval zijn."

De minister wil op die manier de procedurepleiters die hun cliënten uit de gevangenis proberen te houden door minutieus alle punten en komma’s van de procedures uit te pluizen, de pas afsnijden.

Mensen moeten ontslaan is zeker ook geen prettige start.

Stefaan De Clerck : „Ik vind dat altijd zeer pijnlijk maar ik kon gewoon niet anders, omdat die bevoegdheden van staatshervorming en het vicepremierschap niet meer onder mij vallen." Onder de 15 mensen zijn er geen West-Vlaamse kabinetsleden.

Bij uw aanstelling had u veel lof voor uw voorganger Jo Vandeurzen. U hoopt dat hij zo snel mogelijk kan terugkeren. Kiest u dan voor een ‘tijdelijke job’ of wilt u toch de hele rit uitdoen ?

Stefaan De Clerck : „Natuurlijk ga ik voluit, met ambitie ook om dit werk verder te zetten. Maar Jo is een schitterende speler. Hij zit nu even op de bank en ik wil hem zo snel mogelijk terug op het terrein. Hij is een schitterend politicus, die wij niet mogen verliezen. Waar en wanneer hij terugkomt, dat zien wij dan later wel," verduidelijkt Stefaan De Clerck. „Ik ken overigens beter dan wie ook de relativiteit van een politiek mandaat. De duur van de job is onzeker. Maar ik ga voor juni 2011, laat daar geen twijfel over bestaan."

Stefaan De Clerck, die tien jaar geleden zelf opstapte na de ontsnapping van Marc Dutroux, heeft moeite met het feit dat Patrick Dewael nu Kamervoorzitter wordt. Een taak die hij zich zelf wel zag uitvoeren, want dit valt te combineren met het burgemeesterschap.

„Ik geef toe dat ik kribbig was toen ik vernam dat dit voorzitterschap naar de VLD ging. Uitgerekend nadat bij ons, met Yves Leterme, Jo Vandeurzen en tenslotte ook Inge Vervotte, drie toppers wegvallen. Ik dacht dat het een CD&V-job zou blijven. En dan gaat dat naar Patrick Dewael, waar nu een kwalijk verhaal blijft aan kleven. Ik wil hem niet veroordelen, maar het zou toch beter zijn om die zaak eerst uit te klaren."

De tijdelijke benoeming van twee secretaresses als naaste medewerkers van politiebaas Fernand Koekelberg blijft Patrick Dewael (Open VLD) – tot voor kort minister van Binnenlandse Zaken – achtervolgen, ook nu hij kamervoorzitter is geworden. De politiebaas wrijft hem schriftvervalsing aan.

Toch is aan het voorzitterschap niet echt macht verbonden.

Stefaan De Clerck : „Dat klopt, maar als Kamervoorzitter ben je toch eerste burger van het land. Je moet beschikbaar zijn voor iedereen, het is eigenlijk een edele opdracht. Ik vind het een van de mooiste politieke jobs. En ja, had ik dat kunnen combineren met het burgemeesterschap, dan was dat een droom geweest. Maar goed, het is dus anders gelopen en wij staan weer in de frontlinie. Na een moeilijke en pijnlijke start wacht nu veel werk. Heer veel werk.

We moeten ten andere ook het vertrouwen terugwinnen. Dat is immers bijzonder verstoord. Wij zitten met een fundamentele discussie over de scheiding van de machten. Ik zal meer dan ooit diplomaat moeten zijn."

Een van de prangendste problemen zal wellicht de overbevolking in de Belgische gevangenissen zijn.

Stefaan De Clerck : „Het is juist, er zijn meer mensen dan ooit opgesloten en de capaciteit is niet verhoogd in de gevangenissen. Cynisch is wel dat uitgerekend op 12 december, de dag van het arrest over Fortis, op de ministerraad een beleidsnota werd goedgekeurd voor de bouw van 7 nieuwe gevangenissen. Ik start dus meteen met een goedgekeurde nota. Ik zet er vaart achter om die zo snel mogelijk in uitvoering te brengen."

Het vertrek van Stefaan De Clerck als burgemeester van Kortrijk wordt op gemengde gevoelens onthaald. Een poll op onze website leverde in amper enkele dagen 175 reacties op. Op de vraag of het vertrek van de burgemeester erg is voor Kortrijk, antwoordde 51,43 % neen en 48,57 % ja. Omzeggens fifty-fifty dus.

Stefaan De Clerck : „Dat ik plannenmaker en bezieler was ? Dat ik de coalitie stuurde ? Ja, dat zal dit jaar meer dan ooit blijken. In januari feesten wij op de renovatie van de achterkant van het station, in februari wordt de Collegebrug ingereden en in maart is het Spinagebouw van de Kulak klaar. Verder op de agenda staan nog de opening van de bedrijvenzone Evolis, het festival Tuinen in de Stad, de opening van Budapark annex Bastion (een park met sanitair blok aan de Collegebrug), een speciale Elfdaagse rond de Vlaamse Feestdag, met Kortrijk Congé en Europe XXL, de uitbreiding van Kortrijk Xpo, de opening van de Kreun en van het nieuwe winkelcentrum K in Kortrijk, de opening ook van het nieuwe ziekenhuis AZ Groeninge, de voltooiing van de Noordbrug en de heraanleg van de invalswegen en de grote doortochten in Kortrijk. Dat zijn de resultaten van acht jaar burgemeesterschap. Kortrijk was enkele jaren een echte wervenstad, 2009 wordt een jaar van finaliseren van grote projecten."

Kortrijk stond ooit bekend voor de standentwisten binnen toen nog CVP, tussen ACV en Middenstand. Kan die weer oplaaien als de burgemeester naar Brussel trekt ?

Stefaan De Clerck : „Volgens mij is dat voltooid verleden tijd. Dergelijke resultaten kan je nooit halen door ruzie te zaaien. Ik koester de hoop dat de cohesie blijft. Wij moeten de ambitie behouden om voor het beste te gaan, en wijken en projecten op zijn geheel te bekijken. In Kortrijk wacht nog de aanpak van de Heulebeek en dat is een integraal verhaal. Dat is ook zo voor de aanpak van het station, met daarbij de aanleg van een ondergrondse parking en de bouw van een nieuwe bibliotheek. Wij moeten dat globaal bekijken en kiezen voor kwaliteit in de breedste zin."

Net op uw eerste werkdag als minister pleitte VOKA West-Vlaanderen voor een grotere fusie van de gemeenten. In Kortrijk de 12 Leiedalgemeenten samen bijvoorbeeld. De intercommunale neemt nu al de taak van 11 gemeenten over. Alleen Kortrijk als centrumstad heeft nog een eigen stadsplanning.

Stefaan De Clerck : „Dat is toch wat ik al min of meer gerealiseerd heb ? Kijk naar de Conferentie van de Burgemeesters, naar Resoc, naar de Intercommunale Leiedal. We leven hier in één grote stadsregio, met 300.000 mensen, die op zijn beurt nog eens deel uitmaakt van een Eurometropool met in totaal 2.000.000 mensen. Dat is een missie die ik niet opgeef.

Ik wil 2 doelstellingen realiseren. De Leiedalgemeenten uitbouwen tot een echte designregio en de Eurometropool goed laten functioneren. Dit jaar wordt zeer belangrijk daarvoor."

De eerste optie voor de installatie van de administratieve zetel van Eurometropool was het kasteel op Hoog Kortrijk. Maar dit is zo zeer aangetast door huiszwam dat er een grondige restauratie nodig is. In 2010 kost dit de eigenaar, de provincie, 1,5 miljoen euro. Het zou dus kunnen dat er nog een tijd vanuit Leiedal gewerkt wordt.

Stefaan De Clerck : „Dat valt wel op zijn pootjes," weet Stefaan De Clerck. „Ondertussen wacht het werk op Justitie. Ik mocht zeven bruggen laten bouwen in Kortrijk. En federaal mag ik nu zeven nieuwe gevangenissen laten optrekken. In onze provincie komen er geen meer bij.

Op het ministerie krijg ik af en toe eens een flash back. Als ik die tafels zie en ruik die ik daarvoor nog aangekocht heb of als ik in de plaats kom waar ik een slaapkamer had, die nu omgevormd is tot kantoorruimte. Ik zal die allicht opnieuw in gebruiknemen, want als er om 8 uur al een ministerraad gepland staat, dan is het natuurlijk ontiegelijk vroeg opstaan om tijdig vanuit Kortrijk in Brussel te geraken.

Dit ministerie is toch van een behoorlijk grote schaal. Justitie heeft 17 keer het budget van een stad als Kortrijk, of 1.703.000.000 euro, en er werken 25.000 mensen. Maandag zit ik nog een laatste keer de gemeenteraad voor in Kortrijk en dat wordt een historische zitting.

Ik zit niet langer als burgemeester de raad voor maar er is ook nog een andere reden. Dan mogen wij oud-burgemeester Antoon Sansen in de bloemetjes zetten omdat hij 50 jaar onafgebroken in de raad zetelde."