Masterplan gevangenissen

De regeringsverklaringen van 21 december 2007 en 20 maart 2008 van de federale regering stellen uitdrukkelijk dat een actieplan moest worden uitgewerkt voor de strafuitvoering en dat meer bepaald de overbevolking waarmee onze penitentiaire inrichtingen worden geconfronteerd, versneld moet worden aangepakt.

In uitvoering van het regeerakkoord heeft de Regering op 18 april 2008 en op 19 december 2008 het Masterplan 2008 – 2012 - 2016 voor een gevangenisinfrastructuur in humane omstandigheden goedgekeurd.

Het plan bevat vijf grote actiepunten:

• een renovatieprogramma voor het herstel van verloren capaciteit (quick wins);
• de bouw van bijkomende cellen op bestaande sites om de overbevolking op te vangen;
• de bouw van 7 nieuwe inrichtingen voor het opvangen van de stijgende behoefte, en het voorzien van een buffercapaciteit zodat we oude inrichtingen in veilige omstandigheden kunnen renoveren;
• de bouw van 6 nieuwe inrichtingen ter vervanging van sterk verouderde inrichtingen;
• een inhaalprogramma voor renovatie dat zorgt voor veilige en humane leefomstandigheden.

Onmiddellijk na de goedkeuring van het plan werd gestart met de uitvoering ervan.

Renovatieprogramma voor het herstel van verloren capaciteit

In Sint-Gillis werden reeds 39 cellen gerenoveerd. In Vorst werden 5 cellen gerenoveerd, in Hoogstraten 15 en in Turnhout 12.
In Doornik werden 90 cellen gerecupereerd.
Momenteel gaat het dus over 161 cellen.
De andere werken in Vorst en Sint-Gillis, worden ook verder uitgevoerd en opgevolgd.
Hieruit volgt dat in principe medio 2011 alle voorziene recuperatie van celcapaciteit zal zijn voltooid.

Uitbreiding op site

In Merksplas werd een nieuwe blok geopend van 60 cellen.
In Tongeren werd een gesloten jeugdinstelling geopend met een capaciteit van 34 cellen.
In Saint-Hubert werd eveneens een jeugdinstelling geopend met een capaciteit van 50 cellen.
In Paifve werd een volledige vleugel gerenoveerd, wat een extra capaciteit oplevert van 44 plaatsen voor geïnterneerden. Ook in Mechelen werd extra capaciteit gecreëerd voor 11.
Momenteel gaat het dus over 199 cellen.
De andere werken in Everberg, Turnhout, Leuven en Hoogstraten worden ook verder uitgevoerd en opgevolgd, en zullen deels in 2011 en deels in 2013 worden voltooid.

Bouw van nieuwe inrichtingen

Voor het dossier Gent FPC is de bouwvergunning toegekend. Het zal medio 2010 worden aanbesteed. De uitbreiding van het FPC A’pen is goedgekeurd op MiRa en wordt voorbereid voor aanvraag bouwvergunning. Beide centra zullen tegen 2013 operationeel zijn.
Het dossier Achêne is in voorbereiding en de bouwvergunning werd reeds aangevraagd in april 2010.

De situatie voor de eerste vier penitentiaire inrichtingen

De DBFM-procedure van de eerste vier gevangenissen is reeds gestart. Verschillende consortia hebben hun kandidatuur ingediend, en een professionele jury heeft per site vijf groepen weerhouden. Deze hebben hun project concreet uitgewerkt en eind mei 2010 ingediend. Een professionele jury zal daarna deze beoordelen op basis van een aantal criteria (prijs, architectuur, efficiëntie en exploitatie, technische aspecten, ecologische aspecten, …).

Voor de sites in Wallonië

De Waalse Regering heeft op 22 december een principiële beslissing genomen dat de nieuw te bouwen penitentiaire inrichtingen in Wallonië dienen te komen in Leuze-en-Hainaut en Marche-en-Famenne. Deze werden in de eerste fase al gelanceerd.

Voor Vlaanderen

De Vlaamse Regering heeft op vrijdag 20 november beslist om een principiële goedkeuring te geven voor de bouw van een gevangenis te Beveren en te Dendermonde. Deze dossiers zitten ook mee in de eerste fase en werden dus ook reeds gelanceerd.

Vervangbouw

Merksplas: De voorbereidende studie voor de inplanting van een nieuw project op de site van Merksplas wordt uitgevoerd door de Regie in samenspraak met de Fod Justitie.

Antwerpen: De gevangenis aan de Begijnenstraat is dringend aan vernieuwing toe. Ze zal worden vervangen door een nieuwbouw op een nog te bepalen site. Met de stad wordt overleg gepleegd over sites op Antwerpen Linkeroever of de Noordlaan.

Brussel: Er werd ook een oplossing gezocht en gevonden voor de erbarmelijke staat van de gevangenissen te Vorst, St-Gillis en Berkendael. Een site te Haren werd weerhouden en met de regionale en de lokale overheden werd overeenstemming bereikt. Momenteel worden voorbereidende studies  verricht, onder meer over de verwerving van het terrein.

Namen en Dinant: deze twee verouderde gevangenissen zullen vervangen worden door een nieuwbouw. De Waalse regering had een site te Sambreville- Auvelais voorgesteld. Na grondig onderzoek bleek deze echter niet geschikt, onder andere door de graad van vervuiling. Samen met de Waalse regering dient nu een alternatief gezocht te worden.

Tot slot

Om de capaciteit van de gevangenissen permanent op peil te houden, de veiligheid in de inrichtingen te garanderen en de toestand terug te laten voldoen aan de vereisten voor een humaan detentiebeleid, wordt verder gewerkt aan een programma voor renovatie, beveiliging en onderhoud ontwikkeld. Dit programma wordt uitgewerkt via het gestructureerd overleg tussen de Regie der Gebouwen en de bevoegde penitentiaire administratie van de FOD Justitie, zoals overeengekomen in het protocol van 18 juli 2008.